मध्यपूर्व युद्ध तेस्रो हप्तामा: इरानले पर्यटन स्थलहरूलाई लक्षित गर्ने धम्की

बिजनेस पोष्ट

१ महिना अगाडि

काठमाडौँ ८ चैत्र २०८२।

मध्यपूर्वमा तीन हप्तादेखि चलिरहेको युद्ध तीव्र बन्दै गएको छ। इरानले आफ्नो प्रतिकारलाई मध्यपूर्व बाहिर पनि फैलाउने संकेत दिँदै विश्वव्यापी पर्यटन, मनोरञ्जन स्थलहरू, पार्क तथा पर्यटकीय गन्तव्यहरूलाई लक्षित गर्ने धम्की दिएको छ। इरानी सेनाका उच्च अधिकारीहरूले यस्ता स्थलहरू इरानका शत्रुहरूका लागि सुरक्षित नरहने चेतावनी दिएका छन्।

यसैबीच, अमेरिकाले क्षेत्रमा थप युद्धपोतहरू र मरीन सैनिकहरू पठाउने घोषणा गरेको छ। तर राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो प्रशासनले सैन्य अभियानलाई क्रमशः घटाउने (wind down) विकल्पमा विचार गरिरहेको बताउनुभएको छ। यो मिश्रित सन्देश तेलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि र अमेरिकी शेयर बजारमा गिरावट आएको बेला आएको हो।

इजरायलले शनिबार बिहान इरानमाथि मिसाइल आक्रमण जारी राखेको जनाएको छ भने साउदी अरेबियाले केही घण्टाभित्रै २० ड्रोन निश्क्रिय पारेको दाबी गरेको छ। मुख्य तेल प्रतिष्ठानहरूमा आक्रमण भए पनि कुनै मानवीय क्षति वा ठूलो संरचनागत हानि रिपोर्ट भएको छैन।

इरानले आक्रमण तीव्र पार्दै खाडी छिमेकी मुलुकहरूलाई प्रभावित बनाइरहेको छ। यसले हर्मुज जलमार्गमा नियन्त्रण कायम राखेको छ, जसबाट विश्वको तेल तथा अन्य महत्वपूर्ण वस्तुहरूको करिब २० प्रतिशत हिस्सा ओसारपसार हुन्छ। यो मार्गमा यातायात प्रभावित हुँदा तेलको आपूर्तिमा ठूलो संकट उत्पन्न भएको छ, जसले मूल्यहरूमा अभूतपूर्व वृद्धि गराएको छ।

नयाँ इरानी सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह मोज्तबा खामेनीले नवरोज (पर्सियन नयाँ वर्ष) को अवसरमा जारी लिखित सन्देशमा अमेरिकी तथा इजरायली आक्रमण असफल भएको दाबी गर्नुभयो। उहाँले इरानी जनताको दृढता र एकताको प्रशंसा गर्दै शत्रुहरूलाई ‘पूर्ण रूपमा पराजित’ भएको बताउनुभयो। उहाँले यो वर्षको नारा “राष्ट्रिय एकता तथा सुरक्षा अन्तर्गत प्रतिरोध अर्थतन्त्र” राख्नुभएको छ।

युद्ध सुरु भएदेखि इरानमा १,३०० भन्दा बढी, इजरायलमा १५ तथा पश्चिमी तटमा चार नागरिकको मृत्यु भएको छ। अमेरिकी सेनाका कम्तीमा १३ जना पनि मारिएका छन्।

अमेरिकाले इरानी तेलमाथिका केही प्रतिबन्धहरू हटाउने घोषणा गरेको छ, जसले मूल्य नियन्त्रणमा केही सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको थियो। तर उत्पादन बढ्न नसकेकाले तेल आपूर्ति र मूल्यमा ठूलो प्रभाव नपर्ने देखिन्छ।

यो युद्ध फेब्रुअरी २८, २०२६ मा अमेरिका र इजरायलको संयुक्त आक्रमणबाट सुरु भएको हो, जसमा इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनीलगायत उच्च अधिकारीहरू मारिएका थिए। इरानले प्रतिकारमा क्षेत्रीय ऊर्जा पूर्वाधार र इजरायलमाथि आक्रमण गर्दै आएको छ।एजेन्सी