माछापुच्छ्रे बैंकको नयाँ उडान: कोइरालाको नेतृत्वमा नाफा, नवप्रवर्तन र विस्तार

बिजनेस पोष्ट

९ घण्टा अगाडि

काठमाडौं २२ वैशाख २०८३।

नेपाली बैंकिङ क्षेत्रमा एक समय ‘शान्त’ र परम्परागत छविमा सीमित माछापुच्छ्रे बैंक अहिले भने आक्रामक, प्रविधिमैत्री र गतिशील संस्थाको रूपमा उदाएको छ। यो रूपान्तरणको केन्द्रमा छन्—सीईओ सन्तोष कोइराला, जसले नेतृत्व सम्हालेपछि बैंकलाई केवल नाफामा होइन, सोच र संरचनामा समेत नयाँ दिशातर्फ मोडिदिएका छन्।
२०७७ सालको सुरुवातसँगै प्रमुख कार्यकारी अधिकृत बनेका कोइराला यसअघि सोही बैंकका नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत थिए। झण्डै दुई दशक लामो बैंकिङ अनुभवलाई प्रयोग गर्दै उनले बैंकलाई ‘डिजिटल फस्ट’ मोडलमा रूपान्तरण गर्ने रणनीति अघि सारे । २०८१ मा पहिलो कार्यकाल सफलतापूर्वक पूरा गरेपछि उनी पुनः दोस्रो कार्यकालका लागि नियुक्त भएका छन्। हाल उनी नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष समेत हुन्।
‘स्मार्ट बैंकिङ’ बाट बदलिएको पहिचान
कोइरालाको नेतृत्व आएपछि बैंकले ‘स्मार्ट बैंकिङ’ लाई मूल मन्त्र बनायो । परम्परागत शैलीबाट बाहिर निस्कँदै बैंकले आफ्नो ब्रान्डलाई युवा र आधुनिक बनायो। ‘हरेक समय, सधैं साथमा’ भन्ने नारालाई व्यवहारमै उतार्दै सेवा प्रवाहलाई छरितो र ग्राहककेन्द्रित बनाइयो।
बैंकभित्र मेरिटोक्रेसी (क्षमतामा आधारित अवसर) लागू गरिँदा कर्मचारीको मनोबल उच्च भयो र कार्यसम्पादनमा सुधार आयो। ग्राहकको आवश्यकताअनुसार नयाँ वित्तीय उत्पादन ल्याउने अभ्यासले बैंकलाई बजारमा फरक पहिचान दिलाएको छ।
तेस्रो त्रैमास: चुनौतीबीच पनि मजबुत नतिजा
आर्थिक सुस्तता र तरलता अभावजस्ता चुनौतीका बाबजुद चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमाससम्म माछापुच्छ्रे बैंकले उत्साहजनक वित्तीय प्रदर्शन गरेको छ।

खुद नाफा: रु. १ अर्ब ६५ करोड ८६ लाख (अघिल्लो वर्ष: रु. १ अर्ब १० करोड २६ लाख)

सञ्चालन मुनाफा: रु. २.०६ अर्ब

निक्षेप संकलन: रु. २१३ अर्ब

कर्जा प्रवाह: रु. १५९ अर्ब

अन्य बैंकहरू नाफा घट्ने दबाबमा रहँदा माछापुच्छ्रेको यो वृद्धि विशेष मानिन्छ। कर्जा–निक्षेप अनुपात राष्ट्र बैंकको सीमाभित्र राख्दै बैंकले सन्तुलित विस्तार कायम गरेको छ।
खराब कर्जा नियन्त्रण: सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि
हाल बैंकिङ क्षेत्रमा खराब कर्जा प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखिँदा माछापुच्छ्रे बैंकले यसलाई करिब ४.०१% मा सीमित राखेको छ। जब धेरै बैंकहरूको खराब कर्जा ८% माथि पुगेको छ, यस्तो अवस्थामा यसलाई नियन्त्रणमा राख्नु कोइरालाको ‘गुणस्तरीय कर्जा’ र ‘कडा असुली रणनीति’ को सफलता हो।
डिजिटल क्रान्ति: भविष्यको आधार
कोइरालाको नेतृत्वमा डिजिटल रूपान्तरण बैंकको मुख्य शक्ति बनेको छ।

एमबीएल एम स्मार्ट एप: नेपालको उत्कृष्ट बैंकिङ एपमध्ये एक

भिडियो केवाईसी: घरमै बसेर खाता खोल्ने सुविधा

कागजरहित बैंकिङ: सञ्चालन खर्च घटाउँदै दक्षता वृद्धि

स्मार्ट टेलर: कार्ड वा चेक बिना नगद झिक्न सकिने सुविधा

रेमिट एपी: डिजिटल रेमिट सेवा विस्तार

शाखारहित बैंकिङ: दुर्गम क्षेत्रमा एजेन्टमार्फत पहुँच विस्तार

लगानीकर्ताका लागि आकर्षक सूचक

EPS (प्रतिशेयर आम्दानी): रु. १८.३०

नेटवर्थ प्रतिशेयर: रु. १५३.२१

पूँजी कोष अनुपात: १३.४०%

यी सूचकहरूले बैंकको वित्तीय आधार मजबुत रहेको र दीर्घकालीन लगानीकर्ताका लागि आकर्षक विकल्प भएको संकेत गर्छन्।
चुनौती
बैंकको प्रगति सशक्त भए पनि केही चुनौतीहरू कायम छन्—

मर्जरको दबाब: अन्य बैंकहरू गाभिएर ठूला बन्दै जाँदा प्रतिस्पर्धा तीव्र

स्प्रेड दरमा दबाब: नियामक नीतिका कारण नाफा मार्जिन प्रभावित हुने सम्भावना

फिनटेक प्रतिस्पर्धा: डिजिटल वालेट र नयाँ प्रविधिसँग निरन्तर प्रतिस्पर्धा

(हालसम्म बैंकले स्ट्यान्डर्ड फाइनान्स बाहेक अन्य वित्तीय संस्थासँग मर्जर गरेको छैन।)
निष्कर्ष
सन्तोष कोइरालाको नेतृत्वले माछापुच्छ्रे बैंकलाई ‘शान्त’ संस्थाबाट ‘कर्पोरेट पावरहाउस’ मा रूपान्तरण गरिदिएको छ। तेस्रो त्रैमासको वित्तीय नतिजा, डिजिटल प्रगति र स्पष्ट रणनीतिले बैंकको भविष्य उज्यालो रहेको संकेत गर्छ। यदि यही गति कायम रह्यो भने, माछापुच्छ्रे बैंक निकट भविष्यमा नेपाली बैंकिङ क्षेत्रमा एक मानक संस्थाका रूपमा स्थापित हुने सम्भावना प्रबल देखिन्छ।